Ga direct naar inhoud
Ook de nieuwsbrief van MTD Landschapsarchitecten ontvangen? Schrijf je in!

Landgoederenzone Voortmanshoek Enschede

nieuwe landgoederen in een historische context

Opdrachtgever(s)

  • Trebbe Bouw
  • R.K. Woningstichting Ons Huis

Locatie

  • Enschede

Oppervlakte

  • 26.5 ha

Jaar van ontwerp

  • 2003 - 2010

Jaar van uitvoering

  • 2011 - heden

Uitvoeringssom

  • € 500.000

Werkzaamheden MTD

  • structuurvisie; inrichtingsplan
In samenwerking met
bureau Takkenkamp

Werkveld(en)

  • parken / landgoederen

Kaart

nieuwe landgoederen in een historische context
’T Welna vormt de kern van het gebied Voortmanshoek in de noordelijke stadsrand van Enschede. Het omvat naast landhuis ’t Welna (Karel Muller; 1906) met een rijksmonumentale status, 26.5 hectaren parkbos, boomgaard, tuinen en weiden. Trebbe Bouw en Woningstichting Ons Huis, grondeigenaren van het gebied, hebben de ambitie om een samenhangende landgoederenzone te ontwikkelen; ’t Welna te behouden en te reconstrueren en 3 nieuwe landgoederen te stichten, die gerangschikt kunnen worden binnen de Natuurschoonwet. Hiernaast heeft de gemeente Enschede de wens het gebied beter toegankelijk te maken en een hernieuwde betekenis te geven als uitloopgebied voor de stad.
In 2003 kreeg MTD landschapsarchitecten van de initiatiefnemers opdracht om voor Voortmanshoek een inrichtings- en beheerplan op te stellen dat de basis zou vormen voor een overeenkomst met de gemeente, zoals deze in 2010 uiteindelijk is afgesloten.

het ontwerp
Eerste ingreep in het kader van het inrichtingsplan is het versterken van de samenhang tussen hoogteligging, waterhuishouding en bodem enerzijds en vegetatie en intensiteit van het grondgebruik in het gebied anderzijds. Dit komt in eerste instantie tot uitdrukking in de waterhuishouding; het streven is erop gericht het water langer in het gebied te houden en zichtbaarder te maken door het verhogen van het bodempeil en het verlagen van de taluds van de Beek over ’t Welna en Bolhaarbeek. Aan de westzijde van het gebied wordt bovendien een retentiebekken gecreëerd dat extra waterbergingscapaciteit levert. Deze lager gelegen, open beekdalen worden extensief beheerd en ontwikkeld als ruig grasland.

Tweede ingreep in het kader van het inrichtingsplan is het plegen van achterstallig bosonderhoud, waarbij soorten die niet in het gebied thuis horen worden verwijderd en jonge bosaanplant plaatsvindt. Tevens is op een aantal plekken nieuw bos geintroduceerd.
De nieuwe landhuizen zijn zoveel mogelijk gesitueerd op de hogere delen en oude bewoningsplekken in het gebied en worden omzoomd door bestaand bos en nieuwe bosaanplant. Vanuit de gecreëerde groene kamers worden zichtlijnen op de open beekdalen vrij gehouden en geoptimaliseerd.
De landhuizen worden ontsloten door een tweetal nieuwe oprijlanen; één vanaf de Oldenzaalsestraat voor de ontsluiting van ’t Welna en ’t Engelse Werk en één vanaf de Voortsweg ten behoeve van ’t Voortman en ‘t Amelinksbos. Poorten markeren de oprijlanen en de hieraan gelegen private ontsluitingslanen en private delen van de landgoederen. Direct grenzend aan de landhuizen zijn door hagen omzoomde tuinen, moestuinen en een boomgaard gesitueerd. Op ’t Welna is bovendien, in aansluiting op in de bodem aanwezige keileem en natte situatie, een nieuwe vijverpartij geïntroduceerd. Zij speelt een rol in de zichtlijnen vanaf ‘t Welna en ’t Engelse Werk.