Ook de nieuwsbrief van MTD Landschapsarchitecten ontvangen? Schrijf je in!

Koemarkt Purmerend

van beestenmarkt naar dynamisch stadsplein

Opdrachtgever(s)

  • gemeente Purmerend

Locatie

  • Purmerend

Oppervlakte

  • 1 ha

Jaar van ontwerp

  • 2008 - 2008

Jaar van uitvoering

  • 2009 - 2009

Uitvoeringssom

  • € 2.700.000

Werkzaamheden MTD

  • prijsvraag design & construct / 1e prijs; uitvoeringsvoorbereiding
In samenwerking met
Sturm b.v.;gebr. van der Veekens; Hans Kuijper / beeldend kunstenaar

Werkveld(en)

  • binnensteden / openbare ruimte
  • pleinen

Kaart

van beestenmarkt naar dynamisch stadsplein
Na de voltooiing van de herinrichting van de binnenstad in 2002 (MTD landschapsarchitecten), ontstond met het wegvallen van de beestenmarkt in de Purmerendse binnenstad, de wens om de Koemarkt her in te richten en een nieuwe betekenis te geven.
Belangrijke uitgangspunten voor ontwerp vormden het autovrij maken en het vorm geven aan een nieuwe betekenis als dynamisch stadsplein voor horeca en weekmarkt.
Op basis van een europesche aanbesteding werden begin 2008 vijf partijen geselecteerd om een pleinontwerp op te stellen. Middels een selectieprocedure, waarin zowel een daartoe benoemde commissie als de bewoners van Purmerend een rol speelden, is eind 2008 voor het ontwerp van MTD landschapsarchitecten gekozen.

het ontwerp
Eerste strategische inzet van het ontwerp voor de Koemarkt is de eigenlijke pleinruimte vrij te houden van de wanden. In de zone daar omheen wordt, direct grenzend aan de gevels, een natuurstenen plint uitgesproken, die ruimte biedt aan de winterterrassen.
Als tweede inzet is met de plannen ingezet op maximaal ruimte te creëren op het eigenlijke plein. De pleinruimte wordt omgeven door een dubbele rij bomen; hiertoe zijn de aanwezige lindebomen hergebruikt. Zij geven het plein maat en schaal; het bladerdak geeft de gewenste beschutting en afwisseling van schaduw en licht. Gekoppeld aan de bomen en langs de randen van het plein worden de in het huidige beeld zo bepalende gietijzeren baliehekken teruggebracht. De naambordjes, die ooit de plekken van de verschillende veehandelaren aangaven, dragen de namen van de horeca en markeren de terrassen.
Derde strategische inzet van het ontwerp is om op het plein een ‘kop’ en ‘romp’ uit te spreken. De ‘kop’ wordt hierbij opgevat als een tegenhanger van de Kaasmarkt, met een wat formelere uitstraling en statuur; zij krijgt vorm door het weglaten van één rij lindebomen. Door het circa 5.0 meter hoge kunstwerk van Hans Kuypers dat een eigentijdse verwijzing vormt naar het voormalige gebruik van het plein als beestenmarkt, krijgt de ‘kop’ extra allure. Het bijzondere karakter van dit deel van de Koemarkt wordt onderstreept door de circa 11.0 meter hoge, stalen lichtmasten en de waterspuitertjes in de pleinvloer.
De ‘romp’ van het plein wordt vooral opgevat als vrije gebruiksruimte; de zomerterrassen tussen de bomen, de weekmarkt, de kermis, muziekevenementen en een ijsbaan in het winterseizoen vinden hier een plek. Aan weerszijden van dit pleindeel zijn in de vloer de historische namen; ‘Ossenmarckt’ en ‘Beestenmarkt’ gegraveerd. Ook dit detail maakt de historische gelaagdheid van de plek voelbaar.